De dorpspomp van Horst: van vergeten naar een nieuw leven

Misschien heeft u zich al eens afgevraagd: waarom staat deze pomp hier, in Museumdorp De Locht?

Want deze pomp hoort toch bij Horst?

Dat klopt. Deze pomp komt uit Horst.

Misschien vindt u het zelfs een beetje vreemd dat zo’n stukje geschiedenis van Horst nu hier in Melderslo staat. Daarom vertellen we u graag hoe deze pomp hier terecht is gekomen.

Het verhaal van deze pomp begon namelijk niet hier.

Toen wij haar vonden, zag het er helemaal niet zo goed uit. De pomp bleek jarenlang ergens in een opslag van de gemeente te liggen. Vergeten. Ongebruikt. En langzaam ging ze achteruit.

Het ijzer was aangetast door roest. De zwengel was gehavend. Het gietijzeren omhulsel had zijn beste tijd gehad. En het binnenwerk werkte allang niet meer.

Je zou kunnen zeggen dat de pomp haar werk had gedaan.

Maar wij dachten daar anders over.

Want een oude pomp is natuurlijk meer dan alleen een stuk ijzer. Ze vertelt een verhaal. Een verhaal over mensen, over het dagelijks leven en over een tijd waarin mensen naar een vaste plek moesten om water te halen.

Maar ook over de mensen die elkaar daar ontmoetten en over de verhalen die bij zo’n pomp werden verteld. Misschien ook over de nodige roddels en ruzies.

Daarom besloten onze vrijwilligers de pomp niet te laten verdwijnen, maar haar een nieuw leven te geven.

En dat bleek nog een hele klus.

De pomp is maar liefst 3 meter en 65 centimeter hoog en bestaat uit een zware hardstenen voet en verschillende gietijzeren onderdelen.

Onder leiding van onze oppersmid Huub Hansen werd de pomp voorzichtig uit elkaar gehaald. Stuk voor stuk, onderdeel voor onderdeel. Alles werd afgekrabd, alle roest werd verwijderd en daarna werden de onderdelen behandeld en in de menie gezet.

Maar daarmee waren we er nog lang niet.

Het oude koperen binnenwerk was niet meer bruikbaar. Er moest iets nieuws komen. Daar kwam onze pompendeskundige Har Janssen om de hoek kijken. Hij maakte van roestvrij staal een compleet nieuw binnenwerk, met de hand.

Zo kon deze oude pomp niet alleen mooi worden, maar ook weer écht werken.

De oude onderdelen kregen een nieuwe verflaag en de pomp begon er weer uit te zien zoals ze ooit bedoeld was.

Niet langer een vergeten stuk geschiedenis in een opslag, maar opnieuw een trotse dorpspomp.

Toen kwam de vraag: waar geven we deze oude pomp een nieuwe plek?

Een plek waar ze niet alleen mooi staat, maar waar mensen haar verhaal kunnen leren kennen. Waar kinderen haar kunnen zien. Waar bezoekers haar kunnen aanraken. En waar ze vooral weer gebruikt kan worden.

Die plek vonden we hier, bij Museumdorp De Locht.

Eigenlijk stond hier al een ander stukje Horst. De oude kiosk van het Wilhelminaplein heeft hier inmiddels al een aantal jaren een nieuw leven.

Toen het Wilhelminaplein in Horst werd aangepast, was de kiosk daar niet langer nodig. In plaats van haar verloren te laten gaan, kreeg ook zij hier bij De Locht een plek.

En nu staat hier, naast dat andere stukje Horst, ook de dorpspomp.

Niet als vervanging. Niet om Horst te vergeten, maar juist als aanvulling. Een nieuw stukje geschiedenis dat zich voegt bij wat hier al bewaard wordt.

En het mooie is: deze pomp kijkt niet alleen terug naar het verleden. Ze doet het ook weer.

Na al die jaren doet deze pomp weer waarvoor ze ooit gemaakt is.

Water.

Echt water.

Uit een pomp die ooit in Horst stond. Een pomp die jarenlang ergens vergeten lag, langzaam stond weg te roesten en waarvan je misschien had kunnen denken dat haar verhaal voorbij was.

Maar kijk nu.

Ze werkt weer. Ze pompt weer.

En misschien nog wel het mooiste: u kunt het zelf ervaren.

Net zoals mensen dat vroeger in Horst deden, kunt u zelf aan de zwengel staan en het water omhoog pompen. Zo helpt u zelf een klein stukje geschiedenis opnieuw tot leven te brengen.

Wij hebben deze pomp niet hierheen gehaald om haar uit Horst weg te halen.

Wij hebben haar hierheen gehaald omdat we vonden dat ze het verdiende om gered te worden. Om gerestaureerd te worden. Om weer te werken. En vooral om niet vergeten te worden.

Want als deze pomp in die opslag was blijven liggen, was de kans groot dat ze uiteindelijk verloren zou zijn gegaan.

Nu staat ze hier. Trots. Gerestaureerd. En werkend.

Iedere keer als iemand hier aan de zwengel draait, komt niet alleen het water naar boven. Ook een stukje van de geschiedenis van Horst komt weer tot leven.

Daarom hopen wij dat mensen uit Horst, wanneer ze deze pomp hier zien, niet denken: “Waarom staat ónze pomp hier?”

Maar juist:

“Kijk… daar is een stukje van óns Horst.”

Een stukje geschiedenis dat anders misschien verloren was gegaan.

Een stukje geschiedenis dat we samen zichtbaar houden.

De kiosk staat hier al een aantal jaren. En vanaf vandaag heeft ook deze oude dorpspomp hier haar plek.

Niet meer vergeten in een opslag, maar midden tussen de mensen. Waar ze bekeken kan worden, waar haar verhaal verteld kan worden en waar ze weer kan stromen.

De pomp van Horst heeft een nieuw leven gekregen.

En hier bij De Locht laten wij het verleden van Horst voortleven.

Want sommige dingen mag je nooit vergeten. Je moet ze bewaren. Je moet ze doorgeven.

En soms… moet je ze gewoon opnieuw laten stromen.