De Wondere Wereld van de Paddestoelen

Paddestoelen kun je het hele jaar door in de natuur tegenkomen, maar vooral in de nazomer en de herfst. Alleen als het lang droog is of hard vriest zijn er geen. Ze groeien niet alleen in bossen, maar ook in de duinen, weilanden, parken, plantsoenen en zelfs in steden tussen de straatstenen. Vaak komen ze na een regenbui heel snel te voorschijn. Ze schieten dan als paddestoelen uit de grond.

Ze zijn niet alleen aantrekkelijk om naar te kijken, maar ze spelen ook een zeer belangrijke rol in diverse kringlopen in de natuur. Daardoor zijn ze onmisbaar voor een gezond milieu

Paddestoelen zijn geen planten of dieren, maar ze behoren tot een geheel eigen groep van levende organismen: het schimmelrijk. Het zijn de vruchtlichamen van schimmels. Wereldwijd zijn er wel 100.000 soorten bekend, in Nederland ongeveer 4000.

Hay Gerards, een medewerker van De Locht, is zeer bedreven in het maken van natuurgetrouwe modellen van paddestoelen. Zijn verzameling modellen van enkele honderden soorten geeft een goede indruk van de grote vormenrijkdom van de paddestoelen. Zo zijn er bekerzwammen, buikzwammen, plaatjeszwammen, buisjeszwammen en gaatjeszwammen. De gedachte om een groter publiek kennis te laten maken met Hay’s verzameling was de eigenlijke aanleiding om in het najaar van het jaar 2000 tot in het voorjaar van 2001 in “De Locht” een tentoonstelling rond paddestoelen in te richten.

Paddestoelen in de natuur zijn niet alleen zeer verschillend van vorm, maar ze houden er ook allerlei leefwijzen op na. Dit aspect wordt ook belicht. Zo zijn er paddestoelen die van dood organisch materiaal leven: de saprofieten. Andere paddestoelen onttrekken hun voedsel aan levende organismen en staan bekend als parasieten. Verder is er een merkwaardige samenlevingsvorm waarbij paddestoelen in symbiose leven met boomwortels. De schimmeldraden vormen samen met de wortels van de boom zogenaamde zwamwortels of mycorrhiza’s. Zowel de bomen als de paddestoelen profiteren hiervan.

De tentoonstelling is boeiend voor iedereen die belangstelling heeft voor de natuur, vooral voor degenen die met de bijzondere levensvorm van paddestoelen (“de kinderen der duisternis”) eens wat nader kennis wil maken. De tentoonstelling zal ook aantrekkelijk zijn voor kinderen.

Om de betekenis van paddestoelen in de natuur zo breed mogelijk in beeld te brengen werd op verzoek gaarne medewerking verleend door de volgende instanties, die zich op een of andere manier met schimmels en paddestoelen bezighouden:

  • Het Centraal Bureau voor Schimmelcultures te Baarn
  • Het Nationaal Herbarium Nederland
  • Nederlandse Mycologische Vereniging (NMV)
  • Het IVN  “Vereniging voor natuur- en milieu-educatie”
  • Staatsbosbeheer
  • Stichting Onderwijs en Milieu (SOM)