Merklappen, stoplappen, pronklappen en versieringen op linnengoed en kleding. De belangstelling voor merklappen is de laatste tijd sterk toegenomen. Hoeveel vrouwen zullen in het verleden een oefenlap hebben gemaakt? Het leek ons een goede gedachte om deze versierkunst eens nader te bekijken. De oudste Nederlandse merklap dateert uit het begin van de 17e eeuw. Wie kent niet de rode schoollappen, die tot aan de Tweede Wereldoorlog werden gemaakt, waarop het alfabet en cijfers zijn geborduurd. Als stof werd stramien gebruikt (een tralieachtig en sterk geappreteerd weefsel) met ingeweven rand waardoor een vierkant ontstond waarbinnen men zich de eerste beginselen van het borduren eigen kon maken. Van een eenvoudig alfabet en cijfers, via een kunstwerk van motieven naar bijbelse afbeeldingen. Er werden ook lappen voor een bepaalde gelegenheid gemaakt zoals geboorte en huwelijk.
Mooie letters borduren die allemaal dezelfde hoogte hebben is moeilijker dan men denkt. Het doel van dit handwerken was om later het linnengoed te kunnen merken. Zodoende kon iedereen zijn eigen wasgoed terug vinden bij gebruik van de gezamenlijke bleek. De eerste merklappen (schoollappen) werden gemaakt met rood of blauw garen, om duidelijk de aangebrachte letters te kunnen zien. Vergissingen werden zelden verbeterd, zoals enkele kruisjes in de verkeerde richting. De stofdraden van het doek waren ook niet altijd gelijk. Een lap met veel fouten kreeg al gauw de naam van “broddellap”. Stoplappen werden gemaakt om te leren hoe een weefsel is samengesteld en zodoende de sleetse plekken in het linnengoed en kleding zo goed als onzichtbaar te kunnen stoppen. (verbloemen)! Er werden patroontjes ingestopt om zoveel mogelijk te verbloemen. Om het naaiwerk onder de knie te krijgen werd de techniek op miniatuurlapjes toegepast. Ook werden als oefening kledingstukken in miniatuurvorm gemaakt. De kleine lapjes, waarop men de techniek van borduren, doorstoppen en naaien had geoefend, werden tot een grote lap, langwerpig of vierkant, samengesteld. Ook hiervoor werden verschillende naai- en borduurtechnieken gebruikt. Deze “Pronklappen” komen wel voor in lengtes van tien meter.
De merklap diende vroeger ook als een verzamellap van allerlei patronen, die men later bij het merken als voorbeeld gebruikte. Tegenwoordig zijn stramienen bedrukt met patronen, en tijdschriften en boeken met patronen volop verkrijgbaar. Maar ook de oude borduurwerken zijn zeker de moeite waard om te bekijken. Deze expositie geeft een ruim overzicht van: merk- stop- en pronklappen, linnengoed en kleding zoals die vroeger vervaardigd werden. Ook heden ten dage gemaakte lappen zijn te zien. Een overzicht van wat onze groot- en overgrootouders (moeders) met vaak minimale middelen gepresteerd hebben en misschien voor ons weer een stimulans om naald en draad weer op te nemen.
